Henrik Lundvall

In Nederland is ons sociale leven nauw verweven met eten en drinken. Van de traditionele verjaardagskring met de verplichte puntjes taart tot de vrijdagmiddagborrel met gefrituurde snacks, en lange, uitgebreide etentjes met vrienden — gezelligheid en eten gaan meestal hand in hand. Maar wat gebeurt er als je begint aan een medisch traject voor gewichtsverlies?

Als je ons vorige artikel over afvallen na je 40e hebt gelezen, weet je al dat je lichaam in dit decennium aanzienlijke biologische verschuivingen ondergaat. Je begrijpt dat veranderende hormonen, een natuurlijke afname van spiermassa en een toenemende insulineresistentie gewichtsbeheersing oprecht complexer maken. Dit weten kan een mix van emoties oproepen. Aan de ene kant is het ontzettend bevestigend om te beseffen dat je strijd niet het resultaat is van persoonlijk falen of een gebrek aan wilskracht. Aan de andere kant vraag je je misschien af: als de biologie tegen me werkt, is het dan nog wel de moeite waard om het te proberen?

Je eet niet meer dan vroeger. Je beweegt net zoveel en misschien besteed je zelfs wel meer aandacht aan je gezondheid dan tien jaar geleden. En toch zie je de cijfers op de weegschaal langzaam maar zeker omhoog kruipen, of merk je dat je kleding strakker begint te zitten rond je middel. Het is een van de meest voorkomende en diep frustrerende ervaringen voor vrouwen boven de veertig.

Het zetten van de stap om actief iets aan je gewicht te doen is een belangrijke mijlpaal. Voor veel mensen met overgewicht of obesitas (een BMI van 27 of hoger) begint de reis vaak in de spreekkamer van de huisarts. Het zoeken naar een obesitasbehandeling via de huisarts is de traditionele route in Nederland en leidt meestal tot een standaardaanbeveling: een verwijzing voor een Gecombineerde Leefstijlinterventie, GLI.

Steeds meer mensen leven tegenwoordig met overgewicht of obesitas. Semaglutide is een van de meest effectieve medische behandelingen geworden om veel mensen te helpen gewicht te verliezen (1).

Semaglutide werd oorspronkelijk ontwikkeld als een behandeling voor type 2-diabetes, maar klinische onderzoeken toonden een aanzienlijk gewichtsverlies aan. Het medicijn Wegovy (semaglutide 2,4 mg) is momenteel goedgekeurd voor gewichtsbeheersing bij volwassenen met een BMI ≥ 30, of ≥ 27 met een gewichtsgerelateerde comorbiditeit (2).

‍

Rybelsus is een oraal behandelingsalternatief dat wordt gebruikt bij diabetes type 2 en dat in bepaalde gevallen relevant kan zijn binnen de behandeling van obesitas. Het geneesmiddel bevat de werkzame stof semaglutide – dezelfde stof als in Ozempic en Wegovy – en werkt door het lichaamseigen verzadigingshormoon GLP-1 na te bootsen. Dit draagt bij aan een verminderde eetlust, een verhoogd verzadigingsgevoel en een vertraagde maaglediging.

‍

Mounjaro bevat de werkzame stof tirzepatide en wordt gebruikt voor de behandeling van volwassenen met diabetes type 2 als aanvulling op dieet en lichaamsbeweging. Het geneesmiddel draagt bij aan het verlagen van de bloedsuikerspiegel op een glucoseafhankelijke manier.

Mounjaro wordt ook gebruikt voor de behandeling van volwassenen met obesitas (BMI ≥30 kg/m²) of overgewicht (BMI ≥27 kg/m² met ten minste één gewichtsgerelateerde complicatie). Door de eetlustregulatie van het lichaam te beïnvloeden, kan de behandeling bijdragen aan gewichtsverlies door een verminderde energie-inname

Afvallen bij hypothyreoïdie kan als lastiger worden ervaren, zelfs bij goede leefgewoonten. Een traag werkende schildklier betekent lagere niveaus van hormonen die de stofwisseling reguleren, wat de energieconsumptie en het uithoudingsvermogen kan beïnvloeden. Het effect op het lichaamsgewicht is echter meestal matig en varieert tussen individuen. Wanneer hypothyreoïdie wordt behandeld en de hormoonspiegels normaliseren, verbeteren de voorwaarden voor gewichtsverlies.

De vraag naar de medische behandeling van obesitas en overgewicht is de laatste tijd aanzienlijk toegenomen. Dit heeft op zijn beurt bijgedragen aan de opkomst van een markt waar geneesmiddelen soms worden gedistribueerd buiten de gevestigde en gereguleerde gezondheidszorg om. Het gebruik van deze medicijnen zonder doktersvoorschrift en zonder gestructureerde en voortdurende opvolging brengt aanzienlijke medische risico's met zich mee.